Het Commissariaat voor de Media (CvdM)vindt dat de Mediawet niet meer past bij de manier waarop media vandaag worden gemaakt en gebruikt. In een wetgevingsbrief aan het ministerie van OCW worden podcasts expliciet genoemd. Wat staat er precies in en wat kan het betekenen voor makers, netwerken en adverteerders?
Wat staat er in de brief?
Op 22 april 2026 stuurde het Commissariaat voor de Media een wetgevingsbrief aan het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. De brief staat inmiddels ook bij de Kamerstukken van de Tweede Kamer. Het Commissariaat adviseert daarin over het moderniseren van de Mediawet, over de verdeling van de toezichtskosten en over de eigen bevoegdheden. Ook de Europese mediavrijheidswet (EMFA) komt aan bod.
Het is belangrijk om te weten dat dit een advies is. Er ligt dus geen wetsvoorstel en voor makers verandert er voorlopig niets. Toch is de richting veelzeggend, want podcasts krijgen in de brief meer aandacht dan we gewend zijn.
Podcasts vs commerciële radio
De kern staat in het onderdeel over het vernieuwen van de definities in de Mediawet. Het Commissariaat schrijft daar het volgende: “Podcasts vallen slechts voor een deel (publiek) onder het toezicht van het Commissariaat, ondanks dat de risico’s vergelijkbaar zijn met ander soort media-aanbod. Het Commissariaat kan aan de samenleving niet uitleggen waarom bepaalde commerciële podcasts niet aan reclameregels hoeven te voldoen en commerciële radio wel.”
Dat is een opvallend duidelijke uitspraak. Het Commissariaat signaleert niet alleen een leemte in de wet. Het zegt ook dat het deze leemte moeilijk kan verdedigen. Commerciële radio moet zich houden aan de reclameregels van de Mediawet. Een commerciële podcast die qua vorm en publiek sterk lijkt op een radioprogramma hoeft dat in veel gevallen niet.
Daarnaast noemt de brief podcasts met video-elementen als voorbeeld van hybride aanbod. Dat aanbod is volgens het Commissariaat niet meer netjes onder te brengen bij lineair of non-lineair. De definities in de wet sluiten daardoor niet meer aan op de praktijk.
Techniekneutraal definiëren
Begrippen als programmakanaal, omroepzender en omroepnetwerk stammen volgens het Commissariaat uit een tijd waarin het medialandschap vooral lineair was. Nieuwe vormen van media worden daardoor niet of maar beperkt gereguleerd. Het advies is om definities zo techniekneutraal mogelijk te formuleren, zodat ze ook bij toekomstige ontwikkelingen bruikbaar blijven. De brief noemt de aanstaande herziening van de Europese richtlijn audiovisuele mediadiensten (AVMSD) als kans voor zo’n grondige herziening.
Techniekneutraal is voor podcasts het sleutelwoord. Een podcast is technisch gezien een RSS-feed met audiobestanden, maar dat zegt weinig over wat de maker doet. Als de wet niet meer kijkt naar de techniek maar naar het aanbod zelf, kan de stap naar commerciële podcasts klein worden.
Reclame en sponsoring
Nu geldt voor podcastreclame vooral zelfregulering. De Nederlandse Reclame Code, waaronder de Reclamecode Social Media en Influencer Marketing, vraagt dat reclame herkenbaar is. Vaste formatregels voor podcasts bestaan niet. Als het Commissariaat zijn zin krijgt, kunnen commerciële podcasts straks vergelijkbare regels krijgen als commerciële radio. Welke regels dat precies zijn, is nog open. Voor adverteerders en netwerken is het verstandig om host-read ads, sponsorvermeldingen en de scheiding tussen redactie en reclame nu al zorgvuldig vorm te geven.
Wie hoort erbij?
Bij een techniekneutrale definitie telt niet het kanaal maar wat je aanbiedt. Dat raakt de vraag welke podcasts als commercieel media-aanbod gaan gelden. Voor videopodcasts speelt dit het eerst. Al langer kunnen video-uploaders met een groot aantal volgers onder de Mediawet vallen, en de brief noemt podcasts met video-elementen nu uitdrukkelijk als hybride vorm. Een podcast die ook als video op YouTube staat, wordt zo lastiger in één hokje te plaatsen.
Het Commissariaat constateert dat video-uploaders nu dezelfde verplichtingen hebben als grote streamingdiensten, terwijl die verplichtingen niet voor hen zijn geschreven. Het pleit daarom voor een aparte regeling. Over podcasts doet de brief geen uitspraak, maar het signaal is relevant. Wie de wet uitbreidt naar podcasts, moet rekening houden met het verschil tussen een hobbyist, een professionele producent en een groot netwerk. Of dat onderscheid ook voor podcasts wordt gemaakt, is iets om in de gaten te houden.
Kosten en bereik
Het Commissariaat pleit ook voor leges, onder meer voor de toelating van commerciële media-instellingen, voor ontheffingsbesluiten en voor het toezicht op videoplatformdiensten en pakketaanbieders. Podcasts worden in die opsomming niet genoemd. Interessant is wel de opmerking dat bereik als maatstaf niet altijd meer past, bijvoorbeeld bij partijen die uitsluitend online uitzenden en daardoor technisch een onbeperkt bereik hebben. Voor de podcastsector is dat herkenbaar, want ook hier is bereik een gevoelig begrip. Hoe je bereik meet, bepaalt steeds vaker wat iets waard is en welke regels erbij horen. Lees hierover ook onze uitleg over wat een podcast-play eigenlijk is.
Wat gebeurt er nu?
Het Commissariaat geeft een advies. Het ministerie en uiteindelijk de Tweede Kamer bepalen of en hoe de Mediawet wordt aangepast. Voor zover wij konden nagaan noemt de brief geen concrete termijn voor podcasts. De herziening van de AVMSD wordt wel als kans genoemd en Europese regels werken vaak door in de Nederlandse wet. Voor een breder overzicht van de Europese kaders lees je ons artikel over Europese wetgeving en podcasts.
Je hoeft nu dus niets te veranderen, maar een goede voorbereiding kost weinig. Zorg dat reclame in je podcast altijd herkenbaar is voor de luisteraar. Leg afspraken met sponsoren schriftelijk vast. Houd bij of je podcast ook als video wordt verspreid en op welke platforms. En volg de reacties van het ministerie en de Tweede Kamer op de brief.
